Libya krizi yeniden yol ayrımına giriyor

LİBYA 17 Aralık 2020 12:12
Videoyu Aç Libya krizi yeniden yol ayrımına giriyor

Birleşmiş Milletler (BM) Libya Destek Misyonu’nun (UNSMIL) son geçiş aşamasında üst düzey pozisyonlara aday olma kriterlerinin belirlenmesi için yürütülen müzakerelerde uzlaşı sağlama hususunda, Libya siyasi sürecindeki tıkanıklık devam ediyor.

Zayed Hediyye

Birleşmiş Milletler (BM) Libya Destek Misyonu’nun (UNSMIL) son geçiş aşamasında üst düzey pozisyonlara aday olma kriterlerinin belirlenmesi için yürütülen müzakerelerde uzlaşı sağlama hususunda, Libya siyasi sürecindeki tıkanıklık devam ediyor. Tökezleme belirtileri ise yalnızca siyasi süreçle sınırlı değil. Aksine son dönemde kapsamlı bir anlaşmanın imzalandığı, kalıcı bir ateşkes ve çatışmanın iki tarafı arasında gerginliğin azaltılmasına yönelik düzenlemeler sağlayan askeri sürece kadar uzandı. Öte yandan ekonomi müzakereleri ise 15 Aralık’ta Cenevre’de başladı.
 

Siyasi diyalogdan çekilmeye doğru

Libya Siyasi Diyalog Forumu’nun 30 üyesi, BM misyonu tarafından yürütülen müzakerelerden geri çekilme imasında bulundu. Üyeler, misyonun forumdaki oylama yüzdesini düşürmeyi sağlayan önerisini protesto etmek üzere yeni bir sanal tur başlatmaya hazırlanıyor. Söz konusu öneri ayrıca, bir sonraki yürütme otoritesini seçme mekanizmasını yürürlüğe koymak için yeni bir yeterli çoğunluk oluşturmayı öngörüyor.

Üyeler, yaptıkları bir açıklamada, son iki öneriye ilişkin herhangi bir adım atmaktan vazgeçme veya önceden kararlaştırılmış oylama mekanizmasını değiştirme çağrısı yaparken, “Bu yaklaşımı sürdürmek, diyaloğun devam etmesini yararsız hale getirebilir” dedi.

Libya Siyasi Diyaloğu’ndan kaynaklar, misyonun oy çoğunluğunu değiştirme önerisini reddedenlerin sayısının 34 üyeye yükselmesinin ardından BM misyonunun her bölgeden yeni ‘50+1’ oylama mekanizmasından geri adım atma yolunda olduğunu bildirdi. Durum, oy için yeterli çoğunluğun olmaması nedeniyle diyaloğu durdurmak için gerçek bir tehdit oluşturuyor.

 

Tekrar eden düğümler

Libya’daki Yüksek Devlet Konseyi üyesi Muhammed Muazzeb, “Aynı düğümler tekrarlanıyor. 2017’de Temsilciler Meclisi ve Yüksek Konsey diyalog komiteleri arasında başkanlığı 9 üyeden 3’e düşürmek, bir başbakanlık pozisyonu oluşturmak ve ulusal birlik hükümeti kurmak hususunda siyasi bir çözüme ulaşmak hususunda da durum aynı” dedi.

Muazzeb, “O sıralarda karşılaşılan sorun, pozisyona aday olma ya da üye seçme mekanizması üzerinde uzlaşma kriziydi. Daha sonra diyalog düğümü çözüldü. 2019 ise savaş başladı” ifadelerini kullandı. Yetkili, siyasi diyaloğun başarısızlığına karşı uyarı yaparken, bir savaşa girilirse bu başarısızlığın, kanlı yansımaları olacağına dikkati çekti. Muhammed Muazzeb, “Çünkü savaş, bir öncekine göre daha uzun ve sert olacaktır” diyerek, şu an ihtiyatlı davranmak ve ulusal çıkarları göz önüne bulundurmak zorunda olduklarına dikkati çekti.

 

İletişim kaybı krizi

Geçici Libya hükümetinin eski sözcüsü Muhammed Bazaze, video konferans yöntemiyle uzaktan iletişim ve siyasi sürecin sürekli tökezlemesi arasında bir bağlantı kurdu. Bazaze, “Diyalog üyeleri arasında doğrudan iletişimin olmamasından kaynaklanan kriz, müzakerelerin atmosferini etkiledi. Ekonomik ve askeri süreçlerle ilgili doğrudan oturumlarda gerçekleşen diyalogların aksine, bakış açılarının farklılaşmasına neden oldular” dedi.

Muhammed Bazaze, “Diğer faktörler, uzun yıllardır bu çatışmayı tetiklediği bilinen bireyler arasındaki iktidar mücadelesine ilişkin müzakerelerin karmaşıklaşmasına katkıda bulunmuştur. Bunlar, doğrudan veya dolaylı olarak, tutku ve arzularına ters düştüğünde diyaloğu zayıflatmak için çalışırlar” ifadelerini kullandı

Bu süreci, ‘birbirini takip eden ve zorlu geçiş aşamalarının dışında şu anda mevcut olan en önemli düğüm’ olarak nitelendirirken, “Süreç tökezlerse, bu aynı kısır döngüde kalmak anlamına gelir. Diğer süreçlerdeki tüm önceki anlayışlar gerçek değerini kaybedecektir” değerlendirmesinde bulundu.

Cenevre’deki ekonomi görüşmeleri

15 Aralık’ta Libya’daki ekonomik reformları onaylamak için Cenevre’de BM misyonu himayesinde ekonomi görüşmeleri başlatıldı. BM Cenevre Ofisi Sözcüsü Alessandra Vellucci, daha önceki bir açıklamasında, Libya Özel Temsilci Vekili Stephanie Williams’ın bu hafta pazartesi ve salı günleri bir ekonomik görev gücüne ev sahipliği yapacağını dile getirdi.

Vellucci, Libyalıların ihtiyaçlarının karşılanması ve sarsılan Libya ekonomisini desteklemek için daha sürdürülebilir ekonomik düzenlemelerin oluşturulması çerçevesinde büyük Libya finans kurumlarının temsilcilerinin de yer alacağı görüşmelere Mısır, AB ve ABD başkanlık edeceğini söyledi.

BM misyonu tarafından yayınlanan bir basın açıklamasına göre toplantı, Libya Ekonomi Uzmanları Komitesi’nin yanı sıra Merkez Bankası, Maliye Bakanlığı, Muhasebe Bürosu ve Ulusal Petrol Kuruluşu’nun iki şubesinin temsilcilerini içeriyor. Toplantı ayrıca, bu reformları uygulamak için bir zaman çizelgesinin belirlenmesinin yanı sıra para reformu, bankacılık krizi ve bütçeyi birleştirmeye odaklanıyor.

Açıklamada ayrıca, “Toplantı, daha kalıcı bir ekonomik düzenleme hususunda daha fazla ilerleme kaydedilene kadar şirketin şimdiye kadar elde ettiği gelirleri koruyarak petrol üretiminin tam olarak yeniden başlaması dahil olmak üzere umut verici birkaç gelişmeyi de ele alıyor” ifadelerine yer verildi.

BM Libya Destek Misyonu (UNSMIL), Merkez Bankası şubelerinin hesaplarının uluslararası finansal denetimini yürütmeyi sürdürüyor. UNSMIL, bu durumu ‘bankanın yeniden birleşmesini ve tam hesap verebilirlik için ulusal mekanizmaların geliştirilmesini kolaylaştırmayı amaçlayan hayati bir süreç’ olarak tanımlıyor.

Bu çerçevede Libya Özel Temsilci Vekili Stephanie Williams, “Önümüzdeki iki gün içerisinde para reformu, çek takası krizi, küresel bankacılık krizi ve bütçe konsolidasyonu konularında somut hedefler üzerine bir anlaşmaya ve bu reformları uygulamak üzere alınacak adımlar için net bir zaman çizelgesine ulaşılmasını içtenlikle umuyorum. Zaman, Libyalıların lehine değil. Hızlı ve kararlı bir şekilde hareket etmemiz gerekiyor” ifadelerini kullandı.

 

Askeri sürece yeni bir tehdit

Öte yandan Ulusal Mutabakat Hükümeti (UMH) Savunma Bakanı Salah en-Nimruş, Pakistan ile yeni bir askeri anlaşma imzalayarak, hükümetini temsil eden askeri komite ve Libya’nın doğusundaki mevkidaşı arasında sağlanan anlaşmaya sırtını dönmeye devam ediyor. Anlaşma, Cenevre ve Gadames’te imzalanan iki askeri anlaşmadaki belirgin ve açık hükümlere aykırı olarak askeri alanda iş birliği amacıyla İtalya ile imzalanan benzer anlaşmaların ardından türünün ikinci örneği oldu.

Burkan el-Gadab (Öfke Volkanı) operasyonu odası medya ofisi de “UMH Savunma Bakanı Salahaddin en-Nimruş, pazartesi günü Pakistan askeri ateşesi ile iki ülkenin savunma bakanlıkları arasındaki askeri iş birliğini geliştirme mekanizmalarını görüştü” dedi.

Şarku’l Avsat’ın Independent Arabia’dan aktardığı habere göre Medya ofisi, “Görüşmede, terörizm ve organize suçla mücadele, askeri alanda iş birliğini geliştirme, UMH güçlerini terörizm, mayın temizleme ve patlayıcı maddelerin imhasıyla mücadele konusunda eğitme konuları başta olmak üzere Pakistan ordusunun çeşitli askeri alanlardaki uzmanlık ve deneyimlerinden yararlanma durumu ele alındı” açıklamasında bulundu.

Libyalı siyasi araştırmacı Muhammed el-Anizi de UMH Savunma Bakanı’nın birbirini takip eden bu adımlarını, ‘atmosferi bozmayı ve askeri yolu engellemeyi amaçlayan kasıtlı provokasyonlar’ olarak nitelendirirken, bu adımların tüm müzakere sürecini başarısızlığa uğratacağını dile getirdi.

Kaynak : aawsat
1000
icon

Henüz yorum yapılmadı,
İlk Yorum yapan siz olun...

Paragraf Soru Bankası

MD DİJİTAL