ADAMLIK/RACULİYET!..

Adam gibi adam olmaya ve ya adam gibi kalmaya ne dersiniz?.. Ya da Sinop’lu Diyojen’e takılıp igündüz vakti elimizde fener ‘’Adam’’ aramaya devam mı edelim…

24 Ekim 2021 03:18
A
a

Sinop'ta doğduğu söylenen ünlü düşünür Diyojen’i bilirsiniz, hani şu ‘’dile benden ne dilersen’’diye caka satan Büyük İskender’e ‘’Gölge etme başka ihsan istemem'’ postasını koyan filozof…

 

Yine bir gün, dar bir sokakta Diyojen'in karşına zengin, kibirli başka bir adam çıkmış. Sokakta ikisinden biri kenara çekilmedikçe geçmek mümkün değilmiş. Gururlu ve kibirli zengin, hor gördüğü Diyojen'e tiksinerek bakarak, 'Ben bir serseriye yol vermem.' demiş. Diyojen ise kenara çekilerek gayet sakin şu karşılığı vermiş, ‘'Ben veririm!'’

Sinoplu Diyojen’in epey bir hikayesi var anlatılacak.Ama bu yazının konusu bu değil.Dileyen Google Amca’ya sorabilir…

Ama bir adamlık hikayesi var ki işte yazımızın konusu tam olarak bu…

Sinop’lu Diyojen; Gerçek mutluluğun paraya, itibara ve maddesel her şeye bağımlılıkla asla mümkün olmadığını, çünkü dünyadaki en önemli şeyin hür olmak olduğunu hiç dilinden düşürmemiş. Bu nedenle bir sebeple gittiği Atina sokaklarında elinde fenerle, 'Adam arıyorum adam!' diye dolanmış durmuş…

Zaman değişse de yozlaşmış toplum yapısı değişmiyor demek ki…

Peki nedir bu ‘’adam’’lık meselesi?

Hem sosyal medyada hem de gündelik yaşantıda kullanılan adam kelimesi, uzun yıllardan beri dilimizdedir.

-Adam gibi adam(hoş ben hayatımın en büyük kazığını  bana;‘’Adam gibi adam’’ diyerek takdim edilen birisinden yedim ama o benim saflığım diyelim)

-Adamın Dibi

-Adama benzemek

-Adam Zannetmek

-Adam yerine koymak

-Adam etmek

-Adam beğenmemek

- Adam olacak çocuk…

- Adam olana bir söz yeter

- Adam olana çok bile…Vs vs…
 

TDK(Türk Dil Kurumu); Adam kelimesini; yetişkin bir erkek insan, cinsiyet veya yaş ne olursa olsun bir insan, bir kişi olarak tanımlıyor.Kelime Türkçe’ye Arapça’dan geçmiş…

İnsan, erkek kişi,birinin yanında bulunan ve işini yapan kimse,birinin yararlandığı, kullandığı kimse,daima birinin yanında olan, onu destekleyen, isteklerini yerine getiren kimse,görevli kimse, İyi huylu, güvenilir kimse bir alanı benimseyen kimse,eş, koca gibi bir çok anlama geliyor.

Kur’an’da ” ر ج لrcl” kökünden türemiş sözcük sayısı 73 olup bunların 18 tanesi tekil, tesniye ve çoğul olmak üzere “ayak” anlamındaki “ricıl” kalıbındandır [Bakara/239, Hacc/27, Sad/42, Nur/24, 31, 45, A'raf/124, 195, Maide/6, 33, 66, En'am/65, Ta Ha/71, Şuara/49, Ankebut/55, Ya Sin/65, Mümtehıne/12, İsra/64].
“Erkek” anlamındaki “racül” sözcükleri Kur’an’da nekre [belirtisiz] ve marife [belirli] olmak üzere iki şekilde kullanılmıştır.

Marife olarak kullanılanları ve bu sözcüğün karşıt cinsi ile birlikte kullanılanları, açıkça kadın cinsinin karşıtı olan “erkek” anlamındadır [Bakara/282, Nisa/1, 12, 32, 34, 85, 98, 176, A'raf/81, Fetih/25].

Nekre olanların tümü ise mutlak anlamda “olgun insan, adam” anlamında kullanılmıştır [A'raf/46, 48, 63, 69, 155, Yunus/2, Hud/78, Müminun/25, 38, Kasas/20, Ahzab/4, 23, 40, Sebe/7, 43, Ya Sin/20, Zümer/29, Mümin/ 28, Zühruf/31, En'am/9, İsra/47, Kehf/28, 32, Furkan/8, Maide/23, Nahl/43, 76, Yusuf/109, Nur/37, Cinn/6, Sad/62, Tövbe/108].

 Yine ; Kelimelerin müzekker veya müennes olması Arapça’nın bir özelliğidir ama müzekker her hitabın yalnızca erkekleri kapsamadığı malumdur. Recul/Adam kelimesi bunlardan biridir ve kadın erkek her insan için kullanılabilir. Günlük dilden ve tek kelimeyle “Adamlık” dersek, kadının kemal ve kişilik /olgunluk sahibi olanına da “reculiyet sahibi” denilir. Reculiyet sahibi kişiyi tarif için pek çok şey söylenebilir ama “sözünün eri olma” özelliği en temel olanıdır.

 

İşin özeti şu;

 

-Reculiyet/Adamlık ; kariyere, hukukî rüşt yaşına değil; söylediği sözün altının söyleyeniyle beraber çizilmesine  işaret eder.

 

-Reculiyet/Adamlık; kendinden bir şey katmaktır; azlık çokluk değil, zata mahsus eyleme alanıdır.

 

-Reculiyet/Adamlık;; insanların birbirine yakınlaşmalarını ve bütünleşmelerini sağlamak itibariyle organik bir toplumu işaret eder.  İş bölümüne dayandırılarak inşa edilen modern müesses yapı; her kademede bu yakınlaşmayı daraltmakta, engellemektedir. Üretim üzerinden tanımlanan iş bölümü toplumu; tüketim vasıtasıyla kontrol edilebilir bir vahşet toplumudur.

 

-Reculiyet/Adamlık bidirmeyen eylemler hayatın her bucağında hakimiyetini artırdıkça: cemiyet, rical/adam yetiştiremez hale gelir. Teknolojik üstünlük, fert başına düşen tüketim miktarı gibi ölçümlerle kitlelerin kaderi; sözünün hiçbir kıymetinin olmadığı bir toplum inşa edilmesidir.Kitlelerin tüketim iştahı,her türlü vahşeti bir tür eğlenme aracına çevirmektedir.Bu da;Piyasa gereği kuvvetli olanın hakimiyetiyle sonuçlanan biteviye bir yarış demektir.

 

- Fert başına düşen söz yahut reculiyet/adamlık miktarı düşük seyrediyorsa; yarışı fert başına düşen tüketim miktarı belirler…

 

Ne demiş ünlü mütefekkir Mevlana Celaleddin Rumi;

 

‘’Nice Adamlar/İnsanlar gördüm üzerinde elbise yok, nice elbiseler gördüm içinde Adam/ İnsan yok’’

 

Konunun özü de şu;

 

Adem’i beşerken, Adam/İnsan yapan her bir şey Allah’tandır.Vahye uygun yaşamayan kişinin ölüden/cesetten /leşten farkı yoktur…

 

Yazımızı sevgili Hasan Sağındık’ın ‘’Adamlar’’ isimli şarkı sözleri ile son verelim inşallah…

 

Adamlar bilirim sönük
adamlar bilirim çürük
adamlar bilirim rozetleri
yüreklerinden büyük
****
adamlar bilirim yamuk
adamlar bilirim maskara
adamlar bilirim ki elleri
eldivenlerinden kara
Süleyman ah Süleyman bu ayaklar nasıl ayak
yorgana sığdı diyelim mezara nasıl sığacak
****
'içi boş bir şapkayı binaenaleyh kırk yıl başımızda taşıdık
baş örtmek farz değildir nitekim nü resimler yapmak lazım
demokrasi, laiklik, insan hakları boş ver ağam boş ver bunları
çağdaşlığın ölçüsü dokuzuncu senfoni cenireyşin nekst yani
****
bol geyikli programlar, belden aşağı sanatçılar
tükür ağam tükür. sanat dünyasında bütün soytarılar”
****

adamlar bilirim coşkun
adamlar bilirim durgun
adamlar bilirim ki adları
boylarından uzun
****
adamlar bilirim iri
adamlar bilirim ufak
adam bilirim ki sözleri
eserlerinden parlak
Süleyman ah Süleyman bu ayaklar nasıl ayak
yorgana sığdı diyelim mezara nasıl sığacakVRB02KT CAVOK

 

Adam gibi adam olmaya ve ya adam gibi kalmaya ne dersiniz?..

 

Ya da Sinop’lu Diyojen’e takılıp igündüz vakti elimizde fener ‘’Adam’’ aramaya devam mı edelim…

 

Selametle Kalın…

 

1000
icon

Henüz yorum yapılmadı,
İlk Yorum yapan siz olun...



Paragraf Soru Bankası

MD DİJİTAL