Taliban devasa bir askeri envantere el koydu

AFGANİSTAN 1 Eylül 2021 22:49
Videoyu Aç Taliban devasa bir askeri envantere el koydu

Envanterde zırhlı araçlar, personel taşıyıcılar, nakliye uçakları, kara destek uçakları filoları ve onlarca helikopter bulunuyor

ABD ve NATO güçlerinin geçtiğimiz ay Kabil'den çekilmesinden sonra görevi sürdürecek olan üç yüz bin mevcuda sahip Afgan ordusunun Taliban saldırıları karşısında bir hafta içinde dağılması, tüm dünyada büyük bir yankı uyandırdı. Basında yer alan haberlerde ABD’nin, yirmi yıl boyunca milyarlarca dolar harcadığı Afgan ordusunun komutanlarının savaşmamayı tercih ettiği, bazıları geri çekilirken bazılarının da kaçtığı veya teslim olduğu aktarıldı.

ABD, Afganistan hava ve kara kuvvetlerine, en azından Afgan hükümetinin yönetimi paylaşma konusunda Taliban ile bir anlaşmaya varmasına izin verecek bir süre boyunca, Taliban Hareketi’nin tehditlerine karşı koyabilecekleri modern silahlar sağladı. Ancak Afgan ordusunun yenilgisi ve teslim olma hızı, Washington’daki bazı istihbarat servislerinin eninde sonunda Taliban’ın kazanacağı ve buna bağlı olarak Afgan ordusuna ait silahların ve askeri araçların büyük bir bölümünün Taliban’ın eline geçeceği tahminlerine göre daha çabuk gerçekleşti. Bu yüzden Taliban’ın eline son derece gelişmiş veya gizli bir teknolojinin geçtiği söylenemez, ama Taliban'a daha önce sahip olmadığı askeri imkanlar kazandırdığı da bir gerçek.

Pazartesiyi Salıya bağlayan gece Kabil Havaalanı’nda Afgan ordusuna ait bir uçağın kokpitinde oturan iki Taliban üyesi (AFP)

Afganistan Kara Kuvvetleri envanterinde, çoğu lojistik amaçlı olmak üzere Humvee model zırhlı araçlar, M-113 zırhlı personel taşıyıcıları, MXPro ve M117 mayına dayanıklı muharebe araçları, binlerce dört tekerlekten çekişli araç, yarı taşıyıcılar ve askeri kamyonlar yer alıyor. Taliban savaşçıları tarafından ele geçirilen en önemli teçhizat ise yaklaşık yarım milyon muharebe tüfeği, orta ve ağır makineli tüfek, yaklaşık 16 bin gece görüş gözlüğü ve çeşitli kalibrelerde 176 sahra silahıydı. Taliban bu cephaneliğin çoğunu hızla benimseyebilir ve büyük bir bölümünü çöken Afgan ordusu mensuplarından biraz yardım alarak kullanabilir. Bu silahlar ve araçların yedek parça sorunu devam etse de karaborsadan veya Pakistan gibi dost ülkelerden ya da İran ve Çin gibi destinasyonlardan yedek parça temin edilebilir. Taliban'ın çöken Afgan ordusuyla ne yapmak istediği henüz bilinmiyor. Eski ordu mensuplarını kendi güçleriyle birleştirerek yeniden bir ordu mu kuracak yoksa orduyu yeniden canlandırıp Taliban güçlerinden bağımsız tutarak kendi güçlerini de görevi rejimi korumak olan İran Devrim Muhafızları Ordusu (DMO) gibi bir yapıya mı dönüştürecek?


Dün Kabil Havaalanı’nda askeri bir uçağın içinde poz veren Taliban üyeleri (AFP)

Uçakları hizmette tutmak Taliban için büyük bir sorun


Hava Kuvvetleri envanterindeki uçakları hizmette tutmak Taliban için çok daha büyük bir sorun olacak. Afganistan Hava Kuvvetleri’nin hiç savaş uçağı bulunmayan envanterinde dört adet C-130 askeri nakliye uçağı, iki filo Super Tucano hafif yer destek uçağı, 38 keşif uçağı ve Cessna 208 model hafif yer destek uçağı yer alıyor. Helikopterleri arasında ise 33 Amerikan yapımı Black Hawk orta nakliye helikopteri, 33 Rus yapımı Mi-17 helikopteri ve 43 MD-530 hafif saldırı helikopteri bulunuyor. Taliban, bu araçların yedek parçalarını temin etmenin yanı sıra onları uçuracak pilotlar ve bakım ekibi bulmak gibi zorluklarla da karşı karşıya. Taliban bu uçakların hiçbirini ABD’ye iade etmeyecek. Aksine eski ordu mensubu pilotlara ve teknisyenlere Afganistan Hava Kuvvetleri’ne yeniden hizmet vermeleri için cazip teklifler sunarak veya komşu ülkelerde pilotlar ve mürettebat yetiştirerek ya da İran, Pakistan ve hatta Rusya gibi komşu ülkelerden eski pilot ve teknisyenlerden yardım alarak onları kullanmaya çalışacak.


Dün Kabil Havaalanı’nda askeri bir helikopterin önünde cep telefonuyla fotoğraf çeken bir Taliban üyesi (AFP)


Amerikan uçakları için orijinal veya yan sanayi yedek parça temin etmek Taliban için imkânsız olmayacaktır. Örneğin İran, Şah döneminde elde ettiği Amerikan uçaklarının büyük bir bölümünü bu güne kadar hizmette tutarak bunu başarabildi. Parçaları ya karaborsadan satın alarak ya da Rusya, Çin ve Kuzey Kore gibi teknolojiyi kopyalamak ve yerel olarak üretmek konusunda ustalaşmış ülkelerden teknik yardım alarak Afganistan topraklarında üretebilir. Bu nedenle İran, Pakistan ve hatta Çin, Taliban'ın bu büyük uçak envanterinin çoğunu hizmette tutmasını sağlayacak uzmanlık, yedek parça ve eğitim programlarına önemli birer kaynak olacaklardır.


Dün Kabil Havaalanı’nda park halindeki bir askeri uçağın önünden geçen iki Taliban üyesi (Reuters)


Ancak burada bazı soru işaretleri beliriyor. ABD kuvvetleri, Afganistan'daki hava üslerinin hangarlarında ve pistlerinde bulunan bu uçakları çekilmeden önce neden imha etmedi? Bunu kontrollü bombalamalarla bir veya iki günü içinde halledebilirdi. ABD Merkez Kuvvetler (CENTCOM) Komutanı Orgeneral Kenneth McKenzie önceki gün düzenlediği basın toplantısında bu soruya cevaben, geride kalan 73 adet helikopter, uçak, zırhlı araç, diğer silah ve mühimmatın ABD askerleri tarafından kullanılamaz hale getirildiğini söyledi. Bu uçakların bir daha asla uçmayacaklarını vurgulayan Orgeneral McKenzie, “Onları kimse kullanamayacak” dedi.



Kabil Havaalanı’nda Afganistan Hava Kuvvetleri’ne ait tahrip olmuş haldeki A-29 model bir savaş uçağı (AFP)


Öyle görünüyor ki ABD, özellikle Taliban Hareketi’nin Afganistan topraklarının tamamını kontrolü altına alması, önceki hükümetlerden uluslararası sahnede itibarı olan isimlerin olduğu bir hükümetin kurulması ve ABD’de eğitim görmüş ve ABD Savunma Bakanlığı’ndaki (Pentagon) askeri yetkililerle iyi ilişkileri olan Afgan subayların geri dönmesi halinde, yakın bir gelecekte, Taliban liderliğindeki bir Afganistan ile iyi diplomatik ilişkiler kurmayı umuyor.


Eğer Taliban, Batı ülkelerini değiştiğine, El Kaide'nin Afganistan topraklarına dönmesine izin vermeyeceğine ve DEAŞ gibi örgütlerle mücadeleye ortak olacağına ikna edebilir ve ABD’ye yakın isimlerin yer aldığı bir hükümet kurabilirse o zaman Afganistan'da Washington'la diplomatik ilişkileri bulunan, ABD’ye düşman olmayan ve kendisine organik olarak bağlı, modern silahlarla donatılmış orduya sahip bir hükümet olacaktır.


ABD’nin Afganistan'dan çekilmesinin, Batı'nın dostu veya müttefiki olan ve kendi çıkarlarına hizmet eden, askeri açıdan iyi donanımlı ve farklı bir zihniyete sahip bir Taliban hükümetine büyük bir güç miras bırakmaya yönelik ileriye dönük bir planın parçası mı yoksa Washington'ın, her ne kadar Taliban lideri tarafından reddedilse de, terör örgütleri tarafından desteklenecek ve eskisinden daha tehlikeli hale gelmesini sağlayan askeri teçhizatla donatılmış ve bu durumda komşularının yanı sıra uluslararası toplum için de bir tehdit kaynağı haline gelecek olan aşırılık yanlısı bir hükümetin geri dönmesine yol açan feci başarısızlığı mı olduğu önümüzdeki haftalarda ve aylarda anlaşılacak.
 
Kaynak : Şarkul Awsat
1000
icon

Henüz yorum yapılmadı,
İlk Yorum yapan siz olun...

Paragraf Soru Bankası

MD DİJİTAL