Yönetim binalarına girildi, onlarca ölü var

ASYA 6 Ocak 2022 09:33
Videoyu Aç Yönetim binalarına girildi, onlarca ölü var

Kazakistan'da polisin, ülkenin en büyük kenti Almati'de yönetim binalarına girmeye çalışan "onlarca" göstericiyi öldürdüğü bildirildi.


Interfax-Kazakistan, TASS Nia Novosti'ye göre Polis Sözcüsü Saltanat Azirbek "Dün gece, aşırılıkçı güçler yönetim binalarına, Almati emniyet müdürlüğüne ve polis karakollarına saldırmaya çalıştı. Onlarca saldırgan etkisiz hale getirildi" dedi.

Kazakistan'da akaryakıt fiyatlarına yapılan zamların ardından başlayan ve ülke çapına yayılan protestolar devam ederken, Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev Rusya'dan yardım istemişti.

Tokayev'in talebiyle Rusya'nın öncülüğündeki askeri birlikler, ülkedeki hükümet karşıtı gösterilerin bastırılmasına yardım edecek.

Cumhurbaşkanı Tokayev, Rusya ve beş eski Sovyet ülkesinin üye olduğu NATO benzeri bir örgüt olan Kolektif Güvenlik Anlaşması Örgütü'nün (CSTO) devlet başkanlarına, "terör tehdidine karşı yardım etmeleri için talep gönderdiğini" duyurdu.

Ülke genelinde OHAL, gece sokağa çıkma yasakları ve toplantı yasakları getiren Cumhurbaşkanı, televizyondan canlı yayımlanan açıklamasında, CSTO'dan yardım istediğini duyurdu.

Daha sonra CTSO'nun Başkanı Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, Facebook'tan yaptığı açıklamada, ittifakın "kısıtlı bir süre için" barış gücü gönderebieleceğini belirtti.

Önceki saatlerde ülkede internet erişiminin kesildiği bildiriliyordu.

OHAL'e karşın Almatı'da göstericiler belediye binası ve havalimanını basmıştı

Ülkenin en büyük kenti ve eski başkent Almatı'da sopalar ve demir çubuklar taşıyan kalabalık bir grup, belediye başkanının ofisine girmişti.

Protestocular Almatı'daki uluslararası havalimanın da kontrolünü ele geçirmişti.

Londra merkezli düşünce kuruluşu Chatham House'un Orta Asya Uzmanı Kate Mallinson, "Protestocular Kazak hükümetinin ülkeyi modernize edememesi ve her kademeden insanın hayatını etkileyecek reformları hayata geçirememesi nedeniyle derin bir kırgınlık ve kızgınlık içinde" dedi.

ABD yönetimi itidal çağrısı yaparken, Rusya'nın "Protestoların arkasında ABD var" iddiasının gerçeği yansıtmadığını belirtti.

Ukrayna'da sürgünde bulunan Kazak muhalif lider Muhtar Ablyazov, protestoları koordine etmek için Kiev'de bir merkez kurduğunu belirtti ve sokağa çıkan Kazakların kendisiyle iletişime geçmesi için iki telefon numarası yayınladı.

Mesele sadece yakıt fiyatları değil

Protestoların hızla şiddetli bir hale dönmesi Kazakistan'da ve bölgedeki insanları şaşkınlığa uğrattı ve meselenin sadece yakıt fiyatlarından ibaret olmayabileceğine işaret etti.

Genellikle otoriter bir devlet olarak bilinen Kazakistan, istikrarlı bir Orta Asya ülkesiydi.

2019'a kadar Devlet Başkanı Nursultan Nazarbayev'in iktidarda olduğu ülkede bir kişi kültü oluşmuş, ülke genelinde heykelleri dikilmiş, başkent Astana'nın adı da Nur-Sultan olarak değiştirilmişti.

Fakat hükümet karşıtı protestoların düzenlendiği bir dönemde bunları dindirmek için görevi bırakmış ve yerine de kendisine yakın bir ismi yerleştirmişti.

Etkili bir muhalefetin olmadığı Kazakistan'daki çoğu seçim iktidar partisi tarafından yüzde 100'e yakın oyla kazanılıyor.

Konuştuğum analistler, Kazak hükümetinin toplumda birikmiş öfkeyi hafife aldığını, sandıktan çıkan bir demokrasinin olmadığı ülkede insanların seslerini duyurabilmek için sokağa çıkmak zorunda hissettiğini söylüyor.

Ve insanların yakıt fiyatları dışında da sorunları olduğu neredeyse kesin.

Cumhurbaşkanı Tokayev hükümeti görevden aldı

Cumhurbaşkanı Tokayev hükümeti görevden aldıktan sonra Başbakan Yardımcısı Alihan Smailov'u geçici başbakan olarak atadığını açıklamıştı.

Tokayev ayrıca polis ve eylemciler arasında çıkan çatışmalar üzerine, Almatı ve Mangistau'da 23:00-07:00 saatleri arası sokağa çıkma yasağı ilan etmişti.

Tokayev daha önce Facebook hesabından yayımladığı videoda sukûnet çağrısı yapmış ve "İçerden ve dışarıdan provokasyonlara gelmeyin. Hükümet binalarına saldırı çağrıların uymayın. Bu ceza alacağınız bir suçtur. Hükümet devrilmeyecek ama bu çatışmaya da ihtiyacımız yok" demişti.

Polis, yakıt fiyatlarındaki artışını protesto edenlere karşı Almatı'da dün gece geç saatlerde göz yaşartıcı gaz kullanmış 200'den fazla kişinin de gözaltına alındığı açıklanmıştı.

Eylemciler polisin müdahalesi öncesi, "İhtiyarlar dışarı" ve "Hükümet istifa" şeklinde sloganlar atmıştı.

Telegram, Signal ve WhatsApp gibi mesajlaşma uygulamaları kullanılamazken, eylem haberlerinin yer altığı iki internet sitesi kapatıldı.

Protestolar nasıl başladı?

Eylemleri tetikleyen petrol zengini Mangistau'da LPG fiyatlarına zam yapılmasıydı. Ancak hükümetin eylemcilerin istekleri doğrultusunda fiyatı düşürmesine karşın, protestolar sürdü.

Cumhurbaşkanı Tokayev, "Yetkililerin ülkede istikrarı sağlamak için Mangistau'daki LPG fiyatlarını düşürme kararı aldım" dedi.

Gösterilerin başladığı petrol zengini Mangistau bölgesindeki Zhanaozen kentinde 2011 yılında, güvenlik güçleri, maaşlarının artırılması ve çalışma koşullarının iyileştirilmesi talebiyle greve giden petrol işçilerinin eylemine müdahale etmiş, 14 kişi yaşamını yitirmişti.

Bu müdahalenin, Kazakistan'ın 1991'de Sovyetler Birliği'nden bağımsızlığını kazanmasından sonra ülkede yaşanan en kanlı olay olduğu bildiriliyor.

Kazakistan'da akaryakıt zammı protestoları büyüyor, Devlet Başkanı Tokayev sükunet çağrısı yaptı
Yaklaşık 30 yıl boyunca ülkeyi yöneten kurucu lider Nursultan Nazarbayev 2019'de devlet başkanlığından ayrılmış, yerine onun desteklediği Kasım Cömert Tokayev seçilmişti.

81 yaşındaki Nazarbayev devlet başkanlığından ayrılmasına rağmen ülke yönetiminde hâlâ etkin.

Nazarbayev, "Ulusun Lideri'' sıfatıyla yargı muafiyeti gibi bir dizi ayrıcalığa sahip.

Hükümet yanlısı gazetecilerden Yerbol Yedilov'un "Yerbol Online" adlı Telegram kanalında paylaştığı görüntülere göre protestocular Nazarbayev'in memleketi olan Taldıkurgan'da Nazarbayev'in bir heykelini yıktı.
Kaynak : BBC Türkçe
1000
icon

Henüz yorum yapılmadı,
İlk Yorum yapan siz olun...



Paragraf Soru Bankası

MD DİJİTAL